Multipl Skleroz

Multipl skleroz (MS), merkezi sinir sistemini etkileyen kronik bir hastalıktır. Beyin ve omurilikte sorunlara yol açar. Genç yetişkinlerde en sık görülen nörolojik hastalıklardan biridir ve genellikle 20-40 yaş arası genç erişkinlerde başlamaktadır.

Hastalık bağışıklık sisteminin vücudun kendi sinir hücrelerine saldırmasıyla ortaya çıkan oldukça karmaşık bir süreçte ilerler ve sonuçta sinirlerin çevresini saran koruyucu tabaka (miyelin) zarar görür. Bu hasar, beyne ve vücuda gönderilen sinyallerin yavaşlamasına veya bozulmasına neden olur. Bu durum kişiden kişiye değişen belirtiler yaratır:

• Görme bulanıklığı veya kaybı
• Uyuşma, karıncalanma
• Denge ve yürüme sorunları
• Güçsüzlük ve yorgunluk
• Hafıza ve dikkat sorunları
• Depresyon ve ağrı

Bazı belirtiler görünür değildir, ancak kişinin yaşam kalitesini ciddi şekilde etkiler. Hastalığın seyri herkes için farklıdır. Bazı kişilerde zaman zaman ataklar olur, sonra düzelir. Bazılarında ise zamanla yavaş yavaş kötüleşir. Son yıllarda yapılan araştırmalar, bazı MS hastalarında atak olmadan da sakatlık ilerlemesi yaşandığını gösteriyor. Buna PIRA deniyor: Ataktan Bağımsız İlerleyiş (Progression Independent of Relapse Activity).

Dışarıdan gözle görülmediğinden bu ilerlemeyi fark etmek kolay olmamaktadır. Bu nedenle yürüyüş hızı, el becerisi, dikkat ve hafıza gibi testlerle takip edilmesi önerilmektedir.

Son yıllarda MS hastalığında gözlemlenen artışın birkaç nedeni var:

• Daha iyi tanı yöntemleri
• Artan farkındalık
• Çevresel faktörler (güneş ışığı azlığı, vitamin D eksikliği, sigara, virüsler)

MS’in kesin bir tedavisi henüz bulunmamaktadır. Ancak hastalığın ilerlemesini yavaşlatan, atakları azaltan hastalık düzenleyici güçlü tedaviler mevcuttur. Erken başlanan tedaviler, uzun vadede engelliliği önleyebilmektedir.

Bununla birlikte fizik tedavi, psikolojik destek, sağlıklı yaşam tarzı ve düzenli kontrollerle MS’li bireyler daha kaliteli bir yaşam sürdürebilirler.